UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LƯƠNG VĂN VIỆT (Tổng Chủ biên)
PHÍ THỊ THUỲ VÂN – NGUYỄN THỊ LIÊN (Đồng Chủ biên)
NGUYỄN THỊ TRANG THANH – NGUYỄN THỊ THU THUỶ – HOÀNG THỊ HƯNG
NGUYỄN THỊ BÍCH HUỆ – NGUYỄN DUY HÙNG – TRẦN THỊ THU HẰNG

3

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Hướng dẫn sử dụng tài liệu

Học sinh huy động kiến thức, kinh nghiệm
cá nhân để tham gia hoạt động tạo
hứng thú, tò mò vào chủ đề mới.
Học sinh thực hiện các hoạt động quan
sát, thảo luận, tìm tòi, tìm kiếm thông tin
nhằm phát hiện và chiếm lĩnh những
điều mới, chưa biết của chủ đề.
Học sinh sử dụng kiến thức, kĩ năng được
trang bị để giải quyết các vấn đề, tình
huống, bài tập tương tự hay biến đổi…
nhằm khắc sâu kiến thức hình thành
kĩ năng, kĩ xảo một cách chắc chắn.
Học sinh giải quyết các vấn đề của thực tế
hoặc vấn đề có liên quan đến tri thức của
chủ đề từ đó phát huy tính mềm dẻo của
tư duy, khả năng sáng tạo.

Hãy bảo quản, giữ gìn cuốn tài liệu này để dành tặng
các em học sinh lớp sau nhé!

2

Lời nói đầu

Các em thân mến!
Để giúp các em có hiểu biết về nơi mình sinh ra và lớn lên,
cuốn Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Hải Dương – Lớp 3 sẽ là
người bạn thân thiết đồng hành cùng các em trong quá trình học
tập. Những nội dung được trình bày trong tài liệu này sẽ giúp em
nhận ra được vẻ đẹp của Hải Dương.
Học và làm theo hướng dẫn trong tài liệu, các em sẽ thấy
thích thú và háo hức với cảnh quan phong phú xung quanh
mình, có ý thức trân trọng, giữ gìn những giá trị lịch sử, văn hoá
truyền thống ở quê hương. Qua đó, các em thêm yêu mến, tự hào
về mảnh đất, con người nơi đây và sẵn sàng tham gia bảo vệ môi
trường nơi các em sống.
Các em hãy vận dụng những điều đã học để làm đẹp hơn
quê hương mình. Chúc các em có những trải nghiệm thú vị và
hấp dẫn.


Ban Biên soạn

3

Mục lục

LỜI NÓI ĐẦU

4

3

CHỦ ĐỀ 1.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUÊ HƯƠNG EM

CHỦ ĐỀ 2.

KHU DI TÍCH VĂN MIẾU MAO ĐIỀN

13

CHỦ ĐỀ 3.

DANH NHÂN HẢI DƯƠNG XƯA

19

CHỦ ĐỀ 4.

ĐẶC SẢN QUÊ HƯƠNG EM

26

CHỦ ĐỀ 5.

MÓN ĂN TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG EM

34

CHỦ ĐỀ 6.

TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ – XÃ HỘI QUÊ HƯƠNG EM

39

5

Chủ đề 1
DANH LAM THẮNG CẢNH QUÊ HƯƠNG EM

Cùng hát một bài hát về quê hương.

Hình 1. Cánh đồng lúa ở huyện Bình Giang

Hình 2. Một góc huyện Thanh Hà

55

1 Kể tên và nêu địa điểm của các danh lam thắng cảnh có trong hình
ảnh dưới đây:

Hình 1. Đảo Cò (xã Chi Lăng Nam,
huyện Thanh Miện)

Hình 2. Danh lam thắng cảnh Côn Sơn
(phường Cộng Hoà, thành phố Chí Linh)

Hình 3. Động Kính Chủ (phường Phạm Thái,
thị xã Kinh Môn)
6
6

2 Quan sát hình ảnh và đọc thông tin, hãy mô tả một số nét về một
trong những danh lam thắng cảnh dưới đây:

Hình 1. Danh thắng Đảo Cò
(xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện)

Hình 2. Cò trên đảo

Danh thắng Đảo Cò thuộc vùng hồ Triều Dương và hồ An Dương (xã
Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện) được công nhận là di tích quốc gia năm
2014. Trên đảo có nhiều cây xanh, là nơi trú ngụ của nhiều loài cò, vạc quý
như: cò lửa, cò ghềnh, cò bợ, cò trắng,… Ngoài ra, lòng hồ còn là nơi sinh
sống của các loài thuỷ sản có giá trị cao như: cá, tôm, cua, ba ba,… Đảo Cò
là địa điểm du lịch sinh thái thu hút được nhiều du khách đến tham quan
và nghiên cứu.

77

Hình 3. Đền Nguyễn Trãi

Hình 4. Suối Côn Sơn

Danh lam thắng cảnh Côn Sơn nằm trong khu di tích quốc gia đặc biệt
Côn Sơn – Kiếp Bạc. Khu danh lam thắng cảnh có các công trình lưu giữ nhiều
di tích văn hoá, lịch sử có giá trị như: chùa Côn Sơn, nhà Tổ, đền Nguyễn Trãi,
đền Trần Nguyên Đán, khu mộ tháp, giếng Ngọc, cầu Thấu Ngọc… Các công
trình kiến trúc nằm trong cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp đã khiến nơi đây trở
thành điểm đến du lịch nổi tiếng của người dân khắp mọi miền Tổ quốc và du
khách trên thế giới.

8
8

Hình 5. Cổng vào khu danh thắng động Kính Chủ

Hình 6. Văn bia ở động Kính Chủ

Động Kính Chủ nằm trong khu di tích quốc gia đặc biệt An Phụ – Kính
Chủ – Nhẫm Dương của thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Động được xếp vào
hàng “Nam thiên đệ lục động” (động đẹp thứ sáu của trời Nam). Xung quanh
động còn nhiều hang động khác như: hang Vang, hang Trâu, hang
Luồn, động Cô Tiên,… tất cả tạo nên cảnh quan độc đáo cho cả vùng núi.
Động Kính Chủ là một thắng cảnh đẹp, một bảo tàng nhỏ lưu giữ các văn bia
và tác phẩm điêu khắc của thợ đá trong nhiều thế kỉ qua.

99

1 Ghép hình ảnh phù hợp với tên danh lam thắng cảnh của Hải Dương.

Hình 1

Danh lam thắng
cảnh Côn Sơn

Hình 3
10
10

Hình 2

Danh thắng động
Kính Chủ

Danh thắng
Đảo Cò

Hình 4

2 Giới thiệu một danh lam thắng cảnh mà em thích.

Gợi ý
– Tên của danh lam thắng cảnh;
– Địa điểm của danh lam thắng cảnh;
– Mô tả cảnh quan của danh lam thắng cảnh;
– Nêu cảm nghĩ của em về danh lam thắng cảnh đó.

1 Lập kế hoạch tham quan một danh lam thắng cảnh ở địa phương theo
gợi ý sau:

Gợi ý
– Tên danh lam thắng cảnh;
– Địa điểm có danh lam thắng cảnh;
– Thời gian đi;
– Phương tiện đi tham quan;
– Những việc cần chuẩn bị trước khi đi tham quan (chuẩn bị đồ
dùng, xem bản đồ, tìm hiểu về nơi ăn, ở, những quy định khi đi
tham quan,…).

Chùa Thanh Mai ở xã
Hoàng Hoa Thám, thành phố Chí Linh
11
11

2 Viết những việc nên làm và những việc không nên làm để bảo vệ danh lam
thắng cảnh ở địa phương theo mẫu sau:

Chăm sóc hoa và cây

?

?

Việc nên làm

Bảo vệ danh lam
thắng cảnh

Việc không nên
làm

?

12
12

?

?

Chủ đề 2
KHU DI TÍCH VĂN MIẾU MAO ĐIỀN

Quan sát các hình ảnh sau và cho biết: Hình ảnh chụp cảnh gì? Ở đâu?

Hình 1

Hình 2
13
13

1 Quan sát lược đồ, đọc đoạn giới thiệu về khu di tích Văn miếu Mao Điền
và trả lời câu hỏi:
– Khu di tích Văn miếu Mao Điền ở đâu?
– Khu di tích Văn miếu Mao Điền thờ những ai?
Văn miếu Mao Điền (tiền thân là Văn miếu trấn Hải Dương) thuộc làng
Mao (nay thuộc thôn Mậu Tài), xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng. Đây là nơi thờ
Khổng Tử và tám vị khoa bảng tài giỏi của Việt Nam là: Nguyễn Trãi, Nguyễn
Bỉnh Khiêm, Chu Văn An, Mạc Đĩnh Chi, Vũ Hữu, Nguyễn Thị Duệ, Phạm Sư
Mạnh, Tuệ Tĩnh. Văn miếu Mao Điền là niềm tự hào về truyền thống hiếu học
của Hải Dương.

Hình 1. Lược đồ huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương

?

Em có biêt
Mao có nghĩa là cỏ, cỏ thơm, cỏ thi; điền nghĩa là ruộng. Mao Điền
nghĩa là khu ruộng rộng nhiều cỏ thơm, cỏ thi. Văn miếu Mao Điền là
nơi thi Hương của trấn Hải Dương. Thời Mạc (1527 – 1593) đã bốn lần
tổ chức thi Hội ở Mao Điền.

14
14

2 Quan sát hình ảnh và đọc đoạn thông tin, em hãy:
– Kể tên một số di tích trong khu di tích Văn miếu Mao Điền.
– Giới thiệu một di tích trong khu di tích Văn miếu Mao Điền.

Hình 1. Văn miếu môn (Cổng Văn miếu)

Hình 2. Nhà bia tiến sĩ

Hình 4. Thiên Quang tỉnh (Giếng Thiên Quang)

Hình 3. Gác chuông

Hình 5. Cây gạo cổ thụ

Quần thể di tích Văn miếu Mao Điền gồm nhiều di tích như: Văn miếu
môn, nhà bia tiến sĩ, Thiên Quang tỉnh, gác chuông, miếu Thổ Cờ,…
15
15

3 Quan sát các hình ảnh dưới đây và thực hiện yêu cầu:
– Nhận xét việc làm của các bạn nhỏ trong hình ảnh.
– Nêu những việc nên làm và những việc không nên làm khi đến khu di
tích lịch sử Văn miếu Mao Điền.
– Nêu một số việc làm để gìn giữ và phát huy giá trị của khu di tích lịch sử
Văn miếu Mao Điền.

Hình 1

Hình 2

Hình 3
16
16

1 Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 4 – 5 câu) giới thiệu về khu di tích
Văn miếu Mao Điền.

Gợi ý
–
–
–
–

Khu di tích Văn miếu Mao Điền ở đâu?
Khu di tích Văn miếu Mao Điền thờ những ai?
Khu di tích Văn miếu Mao Điền có những di tích nào?
Chúng ta nên làm gì để giữ gìn khu di tích Văn miếu Mao Điền?

2 Dựa vào đoạn văn vừa viết, đóng vai hướng dẫn viên du lịch để giới
thiệu về Văn miếu Mao Điền.

17
17

1 Sưu tầm và giới thiệu tranh, ảnh hoặc câu chuyện về các vị khoa bảng
được thờ ở khu di tích Văn miếu Mao Điền.
2 Từ các tranh, ảnh về Văn miếu Mao Điền sưu tầm được, em hoặc nhóm
em hãy làm một khung ảnh, an-bum để trưng bày và giới thiệu về khu
di tích Văn miếu Mao Điền.

Bước 1. Dán các ảnh/ tranh vẽ vào từng
trang A4

Bước 2. Viết chú thích cho từng bức ảnh/
tranh vẽ

Bước 3. Làm trang bìa của
an-bum

Bước 4. Chia sẻ với bạn về an-bum của em
18
18

Chủ đề 3
DANH NHÂN HẢI DƯƠNG XƯA

Quan sát tranh và nghe câu chuyện Cây cỏ nước Nam.

19
19

1 Đọc đoạn giới thiệu và kể tên những danh nhân Hải Dương xưa.
Hải Dương là vùng đất đã sinh dưỡng và hội tụ nhiều nhân vật lịch sử
nổi tiếng như: Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Đại y thiền sư Tuệ
Tĩnh, Anh hùng dân tộc – danh nhân văn hoá thế giới Nguyễn Trãi và nữ
Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ.
2 Tìm hiểu về một số danh nhân Hải Dương xưa.

Gợi ý
– Tên danh nhân;
– Quê quán;
– Một số đóng góp nổi bật.
MẠC ĐĨNH CHI
(1272 – 1346)
Mạc Đĩnh Chi là người thôn
Lũng Động (nay là thôn Long Động),
xã Nam Tân, huyện Nam Sách. Thuở
nhỏ, Mạc Đĩnh Chi thông minh,
chăm chỉ học hành. Ông đỗ Trạng
nguyên dưới thời nhà Trần. Khi làm
quan, ông nổi tiếng là người trung
thực và thanh liêm, hết lòng vì dân
vì nước. Ông được vua Trần hai lần
cử đi sứ nhà Nguyên. Để tưởng nhớ
công lao của ông, sau khi ông mất,
nhân dân lập đền thờ ở làng.
20
20

Hình 1. Đền thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên
Mạc Đĩnh Chi (xã Nam Tân, huyện Nam Sách)

TUỆ TĨNH
(1330 – 1400)
Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn
Bá Tĩnh, quê ở xã Cẩm Vũ, huyện
Cẩm Giàng. Ông đỗ Thái học sinh
thời Trần nhưng không làm quan
mà đi tu, lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh.
Những ngày đi tu, ông chuyên
học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh
cứu người. Ông từng đi sứ Trung
Quốc và được phong là “Đại y
thiền sư”. Ông mất tại Trung Quốc.

Hình 2. Đền Bia - Khu di tích tưởng niệm
Đại y thiền sư Tuệ Tĩnh
(xã Cẩm Văn, huyện Cẩm Giàng)

NGUYỄN TRÃI
(1380 – 1442)
Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai,
tổ tiên vốn ở phường Cộng Hoà,
thành phố Chí Linh. Năm 20 tuổi,
ông đỗ Thái học sinh. Nguyễn
Trãi theo Lê Lợi đánh giặc Minh,
lập được nhiều chiến công. Sau
khi thắng lợi, ông làm quan cho
nhà Lê. Cuối đời, ông xin về Côn
Sơn (Chí Linh). Ông cũng là một
nhà văn, nhà thơ với nhiều tác
phẩm có giá trị. Năm 1980, ông
được UNESCO vinh danh là Danh
nhân văn hoá thế giới.

Hình 3. Đền thờ Anh hùng dân tộc - danh nhân
văn hoá thế giới Nguyễn Trãi ở Côn Sơn
(thành phố Chí Linh)

21
21

NGUYỄN THỊ DUỆ
(1574 - ?)
Nguyễn Thị Duệ quê ở làng
Kiệt Đặc, huyện Chí Linh (nay là
phường Văn An, thành phố Chí
Linh). Bà là người xinh đẹp, thông
minh. Năm 1592, Nguyễn Thị Duệ
theo gia đình lên Cao Bằng. Năm
1594, bà giả trai đi thi và đỗ Tiến
sĩ. Bà là nữ Tiến sĩ đầu tiên trong
lịch sử Việt Nam. Sau khi bị phát
hiện, vua Mạc còn mời bà vào
cung để dạy các phi tần rồi tuyển
làm phi, phong là Tinh Phi – có
nghĩa là Bà Chúa Sao.

?

Hình 4. Đền thờ nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ
(phường Văn An, thành phố Chí Linh)

Em có biêt
Nguyễn Thị Duệ là một người hiếu học. Xưa kia con gái không được học
hành và thi cử, Nguyễn Thị Duệ phải giả trai, quyết tâm đi thi và đỗ thủ khoa.

3 Nêu một số đóng góp nổi bật của các danh nhân sau:

Hình 1.
Anh hùng dân tộc –
Danh nhân văn hoá
thế giới Nguyễn Trãi
22
22

Hình 2.
Đại y thiền sư
Tuệ Tĩnh

Hình 3.
Nữ Tiến sĩ
Nguyễn Thị Duệ

Hình 4.
Lưỡng quốc
Trạng nguyên
Mạc Đĩnh Chi

4 Quan sát hình ảnh dưới đây và thực hiện yêu cầu:
– Kể tên một số địa điểm được đặt theo tên danh nhân Hải Dương xưa.
– Việc đặt tên địa điểm theo tên danh nhân Hải Dương có ý nghĩa gì?

Hình 1. Trường Tiểu học Nguyễn Trãi
(thành phố Hải Dương)

Hình 2. Khu đô thị Tuệ Tĩnh
(thành phố Hải Dương)

Hình 3. Trường Trung học phổ thông Mạc Đĩnh Chi (huyện Nam Sách)
23
23

1 Chơi trò chơi Giải ô chữ:
1 ..
.
3 ..
4 ...
5 ... ...

.

..

.

..

.

..

.

..

.

.
. .
. . .
.
.. .. .. .. .. .. ..
.
. . .
. .
.
.. .. .. .. .. .. ..
.
. . .
. .
.
.. .. .. .. .. .. ..

..

.

2
.
..
.
..
.
..

..

.

Ả
.
..
. . .
.. .. ..
.
..

6 Ơ
7 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
. . . . . .
. . .
.
8 .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
Gợi ý giải ô chữ:
HÀNG NGANG
SỐ 1

Tên danh y nổi tiếng quê ở huyện Cẩm Giàng, đỗ
Thái học sinh thời Trần nhưng không làm quan mà đi tu.

HÀNG NGANG
SỐ 3

Tên Lưỡng quốc trạng nguyên dưới thời Trần, hai lần đi sứ
Trung Quốc. Sau khi mất, ông được thờ tại đền Long Động.

HÀNG NGANG
SỐ 4

Tên nữ Tiến sĩ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.

HÀNG NGANG
SỐ 5

Danh hiệu của Tuệ Tĩnh thiền sư khi đi sứ Trung Quốc
được phong.

HÀNG NGANG
SỐ 7

Tên thật của danh y Tuệ Tĩnh.

HÀNG NGANG
SỐ 8

Anh hùng dân tộc – danh nhân văn hoá thế giới có
hiệu là Ức Trai.

24
24

2 Làm thẻ danh nhân Hải Dương xưa (theo mẫu).
THẺ NHÂN VẬT
Tên nhân vật:………………………………………………………………
Dán hình ảnh
danh nhân

Một số thành tích và đóng góp
nổi bật

1 Giới thiệu với các bạn về một danh nhân của quê hương em hoặc một
danh nhân của tỉnh Hải Dương mà em biết.
2 Kể tên những đường phố, trường học, công trình công cộng khác được
đặt theo tên danh nhân mà em biết.

25
25

Chủ đề 4
ĐẶC SẢN QUÊ HƯƠNG EM

Quan sát hình ảnh và cho biết, đâu là những đặc sản nổi tiếng của Hải Dương?

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4
26
26
26

1 Đọc thông tin và quan sát hình ảnh, em hãy nêu tên một số đặc sản ở
tỉnh Hải Dương.
Hải Dương là một tỉnh nằm ở vùng đồng bằng sông Hồng, được biết
đến là một vùng đất bình dị với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp. Không chỉ vậy,
Hải Dương còn nổi tiếng với những đặc sản như: bánh đậu xanh, vải thiều,
bánh gai, bánh dày, bánh đa gấc, bánh lòng,…

Hình 1. Bánh đậu xanh
(thành phố Hải Dương)

Hình 2. Bánh lòng (thị xã Kinh Môn)
27
27

Hình 3. Bánh đa gấc (huyện Bình Giang)

Hình 4. Quả vải thiều (huyện Thanh Hà)

Hình 5. Bánh dày (huyện Gia Lộc)

Hình 6. Bánh gai (huyện Ninh Giang)
28
28
28

2 Quan sát hình ảnh và đọc thông tin, lựa chọn một đặc sản, nêu nguyên
liệu chính để làm đặc sản và nơi tiêu thụ của đặc sản đó.

Hình 1. Hạt đậu xanh – nguyên liệu chính để
làm bánh đậu xanh

Hình 2. Bánh đậu xanh

Bánh đậu xanh là đặc sản nổi tiếng ở Hải Dương. Bánh có vị ngọt thanh,
vừa bỏ vào miệng là tan biến ngay nhưng người ăn vẫn kịp thưởng thức
được vị ngọt, chút béo và hương thơm thoang thoảng của hoa bưởi cùng
đậu xanh.
Nguyên liệu làm bánh gồm: hạt đậu xanh, đường, dầu ăn và tinh dầu
hoa bưởi. Bánh đậu xanh không chỉ là thứ quà ngon mà còn rất tốt cho sức
khoẻ. Bánh đậu xanh được sản xuất chủ yếu ở thành phố Hải Dương với
nhiều thương hiệu nổi tiếng. Bánh được tiêu thụ trong và ngoài nước.
29
29

Hình 3. Thu hoạch vải thiều

Hình 4. Quả vải thiều

Quả vải thiều là đặc sản nổi tiếng ở huyện Thanh Hà. Giống vải này rất
phù hợp với đất và khí hậu ở Thanh Hà. Quả vải thiều có kích thước bé hơn
so với các loại vải khác nhưng hạt nhỏ, thịt quả dày, mọng nước, thơm và
ngon hơn. Cây vải thường ra hoa vào tháng 11, tháng 12 (âm lịch) và đến
khoảng tháng 4, tháng 5 (âm lịch) năm sau thì cho thu hoạch. Vải thiều
không những được tiêu thụ khắp cả nước mà còn được xuất khẩu sang
nhiều nước trên thế giới.

30
30
30

Hình 5. Nguyên liệu chính để làm bánh gai

Hình 6. Bánh gai

Bánh gai Ninh Giang là đặc sản nổi tiếng của Hải Dương được nhiều
người biết đến. Nghề làm bánh gai đã có từ hơn 700 năm trước ở huyện
Ninh Giang. Nguyên liệu làm bánh gồm: bột gạo nếp, bột lá gai, mật, đỗ
xanh, đường, vừng, mỡ lợn, hạt sen,… Bột lá gai, bột gạo nếp được trộn
đều với mật để làm vỏ bánh. Nhân bánh được làm từ đỗ xanh, mỡ, hạt
sen,… Bánh được gói bằng lá chuối khô và hấp chín. Bánh gai Ninh Giang
có vị ngọt thanh; vỏ bánh dẻo và mịn; nhân bánh mềm và xốp.

31
31

1 Quan sát các hình ảnh và thực hiện yêu cầu:
- Kể tên các đặc sản của Hải Dương có trong hình dưới đây.
- Cho biết, đặc sản đó tiêu biểu ở địa phương nào của tỉnh Hải Dương?

Hình 2

Hình 1

Hình 3

2 Hãy giới thiệu về một đặc sản ở Hải Dương theo gợi ý sau:

Gợi ý
– Đó là đặc sản gì?
– Đó là đặc sản của vùng nào?
– Đặc sản này được làm như thế nào (hoặc được nuôi/ trồng như thế nào)?
– Nêu cảm nhận của em về đặc sản đó.
32
32
32

1 Sưu tầm và giới thiệu với các bạn một vài đặc sản ở nơi em sống.

Hình 1. Ổi Liên Mạc (huyện Thanh Hà)

Hình 2. Gạo nếp cái hoa vàng (thị xã Kinh Môn)

2 Vẽ tranh hoặc viết đoạn văn ngắn (khoảng 4 – 5 câu) giới thiệu về một
trong những đặc sản ở quê hương em.

33
33

Chủ đề 5
MÓN ĂN TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG EM

Giới thiệu với bạn một món ăn em thích.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4
34
34
34

Hình 5

1 Quan sát hình ảnh và đọc đoạn giới thiệu, em hãy:
– Kể tên các món ăn truyền thống của Hải Dương.
– Chia sẻ với bạn về một món ăn mà em được thưởng thức.
Hải Dương có nhiều món ăn truyền thống như: bún cá rô đồng, chả
rươi Tứ Kỳ, bánh cuốn (bánh tráng),...

Hình 1. Bún cá rô đồng

Hình 2. Bánh cuốn (bánh tráng)

Hình 3. Chả rươi Tứ Kỳ
35
35

2 Gắn thẻ món ăn với những nguyên liệu chính của nó.
Bánh cuốn

Rươi

Cá rô

Bột gạo

Bún cá rô đồng

Trứng

Thịt lợn

Bún

Mộc nhĩ

Chả rươi

Vỏ quýt

Thì là

Thịt lợn

Hành

Cà chua

Hành củ

Để món ăn trở nên đặc sắc, khi chế biến món chả rươi Tứ Kỳ
phải có vỏ quýt; bánh cuốn Hải Dương phải có hành tráng lên từng
lớp; nước chấm gồm nước mắm pha đường và hạt tiêu,…
3 Kể tên những món ăn truyền thống khác của Hải Dương. Món đó được
làm từ nguyên liệu gì?
36
36

1 Giới thiệu với bạn một món ăn truyền thống ở Hải Dương mà em thích.

Gợi ý
– Tên món ăn;
– Nguyên liệu chính;
– Món ăn của địa phương nào?
– Cảm nhận của em về món ăn đó.

2 Chia sẻ với bạn về cách chế biến món ăn đó.

Gợi ý
– Có thể chia sẻ bằng lời hoặc bằng hình ảnh, tranh vẽ.

37
37

1 Cùng bạn tạo bức tranh món ngon.

Chuẩn bị:
Giấy A4, bút màu, kéo, hồ dán,…
–
–
–
–

Bước 1. Vẽ món ăn em thích;
Bước 2. Cắt hình món ăn em vừa vẽ;
Bước 3. Cùng bạn dán lên giấy A4;
Bước 4. Vẽ trang trí thành bàn ăn.

2 Làm thẻ công thức giới thiệu một món ăn ở Hải Dương (theo mẫu).

THẺ CÔNG THỨC
Tên món ăn: ………………………………………………………………
Nguyên liệu chính:
(vẽ hoặc dán tranh)

38
38

Cách chế biến:
(vẽ hoặc dán tranh)

Chủ đề 6
TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
QUÊ HƯƠNG EM

Quan sát các hoạt động của thiếu nhi trong các hình ảnh bên dưới, hãy cho
biết tên của các tổ chức thường diễn ra hoạt động đó.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

39
39

1 Quan sát hình ảnh và cho biết, hoạt động trong mỗi hình là của tổ chức
chính trị – xã hội nào ở Hải Dương?

Hình 1

Hình 2

Hình 3
40
40

2 Quan sát hình ảnh và đọc đoạn thông tin, hãy cho biết:
– Vai trò của một số tổ chức chính trị - xã hội ở Hải Dương.
– Trong gia đình em, những ai tham gia hoạt động của các tổ chức chính
trị – xã hội đó?
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH HẢI DƯƠNG

Hình 1. Trụ sở của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Hải Dương

Hình 2. Hội thi Phụ trách sao giỏi - Sao nhi đồng
chăm ngoan (Hội đồng đội - Trường Tiểu học
Tô Hiệu, thành phố Hải Dương)

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Hải Dương là tổ chức
nòng cốt cho các phong trào hoạt động xã hội của thanh thiếu niên trong
tỉnh. Các hoạt động của Đoàn đem lại sự đoàn kết, phát triển quan hệ hữu
nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên các tỉnh bạn. Đây là tổ
chức giúp cho thanh thiếu niên trong tỉnh được tham gia cống hiến sức
trẻ và phấn đấu trở thành người công dân toàn cầu.
41
41

HỘI NÔNG DÂN TỈNH HẢI DƯƠNG

Hình 3. Hội viên Hội Nông dân tham gia mô hình
cánh đồng không rác thải (xã Hồng Dụ, huyện Ninh Giang)

Hình 4. Hội viên thu hoạch nông sản

Hội Nông dân tỉnh Hải Dương là nơi giúp cho người nông dân phát
huy tinh thần tự lực, tự cường, lao động sáng tạo để phát triển kinh tế. Đây
cũng là nơi giúp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, xây dựng nông
thôn mới. Qua đó, quảng bá hàng hoá nông sản, vẻ đẹp của nông thôn
Hải Dương với bạn bè trong nước và quốc tế.
42
42

HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH HẢI DƯƠNG

Hình 5. Đại hội Đại biểu Phụ nữ tỉnh Hải Dương
lần thứ XVII nhiệm kì 2021 - 2026

Hình 6. Hội viên Hội Phụ nữ tham gia
hoạt động bảo vệ môi trường

Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hải Dương góp phần to lớn vào công
cuộc xây dựng khối đoàn kết, phát triển kinh tế - xã hội. Hội còn là nơi
chăm lo đời sống cho không chỉ phụ nữ, trẻ em mà là tất cả người dân
trong tỉnh. Qua đó, góp phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá và hội nhập của tỉnh Hải Dương.
43
43

1 Ghép thẻ tên tổ chức chính trị – xã hội của Hải Dương với hoạt động của
tổ chức đó.
Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh tỉnh
Hải Dương

Tổ chức lớp dạy nghề cho lao
động nông thôn.

Hội Liên hiệp Phụ nữ
tỉnh Hải Dương

Tổ chức các hoạt động hè cho
các em thiếu niên và nhi đồng
tham gia.

Hội Nông dân tỉnh
Hải Dương

Thu gom phế liệu xây dựng
công trình “Khuôn viên nhà
văn hoá phụ nữ tự quản”.

2 Chia sẻ với các bạn về vai trò của các hoạt động thuộc một số tổ chức
chính trị – xã hội ở tỉnh Hải Dương mà em biết.

Hình 1
44
44

Hình 2

1 Kể về hoạt động mà em đã tham gia do Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ
Chí Minh của trường phát động.

Họ và tên: Phạm Thị Thuý Ngọc
Lớp: 3A
Hoạt động tham gia: Đọc báo Đội
Nơi tổ chức: Thư viện nhà trường

2 Viết về ấn tượng sâu sắc của em với hoạt động của một tổ chức chính trị –
xã hội đã diễn ra tại nơi em sinh sống (hoặc em được nghe kể lại).

Gợi ý
– Hoạt động đó là gì?
– Hoạt động đó do tổ chức chính trị – xã hội nào thực hiện?
– Hoạt động đó có ý nghĩa gì và tại sao em lại ấn tượng với hoạt động đó?

45
45

Giải thích thuật ngữ

Từ ngữ

Giải thích

Trang

Danh lam
thắng cảnh

Cảnh đẹp nổi tiếng.

Đặc sản

Sản phẩm đặc biệt của một địa phương.

26
14

Khoa bảng

1. Việc thi cử, đỗ đạt thời trước.
2. Người đỗ đạt trong các khoa thi thời phong
kiến (nói khái quát).

Thi Hương

Khoa thi thời phong kiến mở ở một số tỉnh,
người đỗ được cấp học vị cử nhân hay tú tài.

14

Thi Hội

Khoa thi thời phong kiến mở ở kinh đô cho
những người đã đỗ cử nhân.

14

Trạng nguyên

Học vị của người đỗ đầu trong khoa thi Đình
thời phong kiến.

20

5

Giải thích theo Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Phê
(Chủ biên), Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2003.

46
46

Tư liệu ảnh

STT

Hình ảnh

Nguồn

1

Sở Văn hoá, thể thao và Du
lịch tỉnh Hải Dương

Bìa 1; hình 1, 3 trang 22.

2

Hội Văn học nghệ thuật tỉnh
Hải Dương

Hình 2 trang 6; hình 1,2 trang 7; hình 4
trang 42.

3

B a n Q u ả n l í Vă n m i ế u
Mao Điền

Hình 2 trang 13; hình 1 trang 14; hình 1, 2,
3, 4, 5 trang 15; hình 1 trang 16.

4

Nhà Thiếu nhi tỉnh Hải Dương

Hình 1, 2, 3 trang 39.

5

Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Bình Giang

Hình 1 trang 5.

6

Phòng Giáo dục và Đào tạo
thị xã Kinh Môn

Hình 6 trang 9; hình 4 trang 10; hình 2
trang 27.

7

Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Thanh Hà

Hình 2 trang 5; hình 3 trang 26; hình 4
trang 30.

8

Thế Anh - Báo Hải Dương

Hình 3 trang 6; hình 5 trang 9; hình 2 trang
40; hình 2 trang 41; hình 3 trang 42; hình 6
trang 43; hình 1 trang 44.

9

Thiện Tín - Trung tâm văn
hoá tỉnh Hải Dương

Hình 1 trang 13; hình trang 17; hình 2, 4
trang 22; hình 1, 2, 4 trang 26; hình 3, 4, 5
trang 28; hình 1, 2 trang 29; hình 1, 2 trang
33; hình 4 trang 40; hình 5 trang 43.

Ban Biên soạn trân trọng cảm ơn!

47
47

Chịu trách nhiệm xuất bản:
Chủ tịch Hội đồng thành viên NGUYỄN ĐỨC THÁI
Tổng Giám đốc HOÀNG LÊ BÁCH
Chịu trách nhiệm nội dung:
Tổng biên tập PHẠM VĨNH THÁI
Tổ chức và chịu trách nhiệm bản thảo:
Phó Tổng biên tập PHẠM QUỲNH
Giám đốc Công ty Đầu tư và phát triển Trường Phổ thông CNGD
PHẠM MẠNH THẮNG
Biên tập nội dung:
Nguyễn Thị Dạ Hương – Nguyễn Thị Thanh Loan
Trình bày bìa:
Hoàng Hải Yến
Chế bản và sửa bản in:
Hoàng Hải Yến
Bản quyền thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh Hải Dương.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Trường phổ thông
CNGD giữ quyền công bố tác phẩm.

3
Mã số: G0PH3Q002K22
In
bản khổ 19 x 26,5cm
In tại: ........................................
Địa chỉ:
Số ĐKXB: ........................................
Số QĐXB: ........................................
In xong và nộp lưu chiểu quý ....... năm 2022
Mã số ISBN: ........................................
48
48